مقدمه: نظر به اینکه سیستم آموزشی فعلی جهت دانشجویان گروه پزشکی به نحوی است که دانشجویان بیشتر زمان آموزش خود را در چارچوب برنامه های رسمی محدود به شرایط تصنعی و کلاسیک طی می کنند، در نتیجه میزان رضایت از کیفیت آموزش به روش موجود و کاربرد آموخته ها در شرایط واقعی نیاز به بررسی و حتی تغییر در رویکرد حاضر دارد.مرور مطالعات: با مطالعه تاریخچه خدمات و آموزش جامعه نگر و جامعه محور در می یابیم که حدود یک قرن پیش به صورت Service learning ارایه خدمات و آموزش به فراگیران همزمان در بستر جامعه انجام می پذیرفت. از اوایل 1900 تاکنون، آموزش دهندگان متوجه اهمیت ارتباط خدمات با اهداف آموزش شده اند و درطی قرن از 1960 تا 1970 در نتیجه S.L گذشته این مفهوم در آموزش جایگاه خود را حفظ کرده است. اغلب برنامه های فعالیت دانشجویان در جامعه در راستای اهداف آموزش توسعه یافت. این S.L اساس اعتقاد و مشابه نگرش ساختار گراهاست که معتقدند تولید و ساخت دانش در افراد از دانش و تجربیات پایه و مقدماتی شروع می شود بطرف فرایند یادگیری، تفسیر و بحث پیرامون اطلاعات جدید در زمینه اجتماع و محیط فردی پیش می رود. در حقیقت مفهوم یادگیری دو طرفه اساس و وجه تمایز تجربه ناشی از آموزش به روش دانشجویان به اهداف آموزشی دروس خود با مشارکت در برنامه های ارایه خدمت در شرایط واقعی دست می یابند و جامعه نیز مستقیما از آن بهره مند می شود. در این روش هم فراگیر و هم جامعه بهره مند می شوند. و فراگیران فعالانه به تولید محصول و خدمت مرتبط با اهداف آموزش می پردازند. با توسعه نگرشها، باورها و رفتارها در ارتباط با جامعه، شهروندانی مطلع و نیروی کار تولیدی تربیت می کنند. در این روش اساس کار دریافت باز خورد از جامعه و مدرسان است که به فراگیران فرصت می دهد دانش جدید خود را با دیگران مطرح کند و آموخته های خود را برای دیگران معنی دار کنند.بحث: در آموزش سنتی مردم بر خدماتی که دریافت میکنند، هیچ گونه کنترلی ندارند، فراگیران نیز قدرت مداخله و کاربرد آموخته های خود را ندارند ولی در این آموزش، تمام ابعاد نیازهای مردم دیده می شود و فراگیران با مشارکت مردم روی نیازها کار می کنند، مردم بر ارایه خدمات نظارت دراند. انریش می گوید: یادگیری فراگیران از طریق خواندن کتابهای قطور در اطاقهای در بسته ایجاد نمی شود، بلکه باید درهای پنجره ها را باز کرد و به دنبال تجربه بود. در نهایت به کمک SL فرصتی برای آزمون مسوولیت پذیری، تبدیل شدن به یک شهروند خوب را برای فراگیران در حین دستیابی به اهداف آموزش و ارایه خدمت به مردم ایجاد نماییم.

زمینه و هدف: مهمترین هدف هر رویکرد آموزشی ارتقای سطح دانش و نگرش یادگیرنده است. بی شک شیوه های آموزشی نظیر یادگیری حین خدمت به شیوه های دیگر ارجحیت دارند. هدف از مطالعه حاضر تعیین تاثیر شیوه یادگیری همزمان با ارایه خدمت، بر آگاهی و نگرش دانشجویان در زمینه ایدز می باشد.روش کار: در یک مطالعه نیمه تجربی، 34 نفر از دانشجویان پرستاری در نیم سال دوم سال تحصیلی 88 1387 از طریق نمونه گیری به شیوه سرشماری انتخاب و بطور تصادفی به دو گروه مداخله و کنترل تقسیم شدند. برای گروه کنترل روش آموزشی مرسوم و جهت گروه مداخله از فرایند آموزشی Service Learning استفاده شد. دانش و نگرش دانشجویان و گروه هدف، (شامل 51 نفر از پرستاران شاغل)، قبل و بعد از اجرای فرایند آموزشی، ارزیابی و میزان دستیابی دانشجویان به اهداف تعیین شده، مشخص شد. داده ها با استفاده از شاخص های آمار توصیفی و آزمون t زوجی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. سطح معنی داری 05/0 در نظر گرفته شد.یافته ها: نمره پس آزمون آگاهی و نگرش دانشجویان گروه مداخله، بطور معنی داری بیش از میانگین نمره آگاهی و نگرش گروه کنترل بود (p<0.05). همچنین میانگین نمره آگاهی گروه هدف قبل و بعد از مداخله تفاوت معنی داری نشان داد (p<0.05). میانگین نمره نگرش این گروه قبل و بعد از مداخله تفاوت نداشت (p<0.05).نتیجه گیری: یادگیری به شیوه Service Learning، در افزایش آگاهی و تغییر نگرش دانشجویان موثرتر از شیوه های مرسوم می باشد. بر اساس یافته های این پژوهش پیشنهاد می شود مطالعاتی در مورد مشکلات اجرایی این روش درکشور انجام شود.

زمینه و هدف: انجمن دانشکده های پرستاری آمریکا، لزوم توجه به تربیت دانشجویان متبحر با مهارتهای فنی، تفکر انتقادی، برقراری ارتباط و بررسی و شناخت را متذکر شده است (که روش آموزشی Service learning که از این به بعد «خدمت ضمنِ یادگیری » نامیده می شود) به عنوان یک تجربه یادگیری مشارکتی در ضمن ارایه خدمت به مردم، امکان تجربه این مهارتها را برای دانشجویان فراهم می کند. در این مقاله با این روش آموزش بالینی آشنا می شوید.روش و ابزار: این مقاله مروری با هدف معرفی «خدمت ضمن یادگیری » به عنوان یک روش آموزشی سودمند و متفاوت با کارآموزیهای مرسوم با کمک جدیدترین مقالات علمی-تحقیقاتی، از طریق جستجوی کتابخانه ای (دیجیتال و دستی) از بین بیش از 250 عنوان مقاله و نهایتا انتخاب 23 منبع تدوین شده است. در این مقاله درباره مفهوم «خدمت ضمن یادگیری»، تاریخچه، اصول، انواع، مزایا و کاربرد آن در پرستاری جامعه نگر بحث شده است.نتایج: «خدمت ضمن یادگیری» تاریخچه ای در حدود یک قرن دارد که بیشتر در کشورهای پیشرفته در دوره های اختیاری یا اجباری ارایه می شود.این روش با روشهای مرسوم کارآموزی و عرصه متفاوت است زیرا فقط به یادگیری بالینی و آکادمیک دانشجویان توجه ندارد بلکه بیشتر بر رفع نیازهای واقعی و مزایای آن برای مددجویان. موجود (افراد، گروه ها و جامعه) تاکید دارد. رعایت پنج اصل برای محقق شدن این روش توصیه شده که عبارتند از: انتخاب پایگاه مناسب، کاربرد برای آموزش دانشجو و خدمت به جامعه، دریافت بازتاب از تجارب دانشجویان، درک تمایزات و شنیدن صدای جامعه (توجه به تقاضاهای مردم). این آموزش با توجه به اولویت دهی به یادگیری، توجه به خدمت یا هر دو به طور همزمان (با برنامه رسمی آموزشی یا بدون آن) به چهار روش اجرا می شود. مزایای این روش علاوه بر انعطاف پذیری فرآیند یادگیری و کاربرد آن در جامعه عبارتند از تقویت مهارتهای فنی، ارتباطی، بررسی و شناخت، تفکر انتقادی، ارتباط درمانی، رهبری و پویایی گروه در دانشجویان همراه با کسب ارزشهای معنوی مانند خود آگاهی، عزت نفس، احساس مسوولیت به عنوان یک شهروند دموکراتیک، کسب آگاهیهای مربوط به محیط زیست و اجتماع، صلاحیت های فرهنگی و عدالت اجتماعی.نتیجه گیری: «خدمت ضمن یادگیری» روشی ارزشمند برای آموزش دانشجویان پرستاری و سایر رشته های علوم بهداشتی است زیرا در حین اینکه دانشجویان را برای کسب مهارتهای شغلی آماده می کند به آنها اجازه مشارکت موثر با جامعه را می دهد و در صورت اجرای اصولی، هم برای دانشجو و هم جامعه مفید است. به این ترتیب با توجه به این مزایا باید در برنامه های آموزشی جامعه نگر،دوره های ((آموزشهای  خدمت رسان)) (معادل کلمه) خدمت ضمن یادگیری در پایگاههای مراقبت بهداشتی برای دانشجویان، تحت نظارت مربیان کارآزموده طراحی و اجرا شود.